Bloedbezinkingssnelheid

Waarom wordt deze test uitgevoerd?

Sedimentatie of bezinkingssnelheid van de erytrocyten (rode bloedlichaampjes) wordt uitgevoerd voor het opsporen van infectie, ontsteking of orgaanschade. Ook kan hiermee het beloop van een ziekte zoals arteriitis temporalis of reumatoïde artritis in de gaten worden gehouden.

 

 

Wat is de betekenis van het resultaat?

De bezinking is een indirecte meting van de ernst van ontsteking in het lichaam. De test meet in principe de acute fase reactie. Het kan verhoogd zijn bij infecties, auto-immuunziekte en kanker (o.a. Multiple myeloma).

Dit wordt veroorzaakt door een veranderde samenstelling van de eiwitten in het bloed als gevolg van de ontsteking. Er zijn dan meer afweereiwitten (gammaglobulines) en stollingseiwitten (fibrinogeen) in het bloed aanwezig.

Afwijkende waarden moeten in samenhang met de de klachten van de patiënt worden beoordeeld. Normale waarden geven op zich geen garantie dat er niets aan de hand is. Normale waarden voor de erythrocyten sedimentatiesnelheid sluiten een ziekte niet uit.

 

Wetenschappelijke achtergrond

De methode gebruikt een nieuwe innoverende techniek voor het bepalen van de erythrocyten sedimentatie snelheid (ESR). In tegenstelling tot de referentiemetode (Westergren) is het resultaat hierdoor sneller beschikbaar. Via capillaire fotometrie wordt gedurende 20 seconden de kinetiek van de RBC aggregatie gemeten. Een daling in doorgelaten licht in de tijd, wordt dan via een algoritme omgerekend naar een ESR in mm/h.

De ESR is een niet specifieke test voor de meting van een acute fase reactie. Het wordt gebruikt als een routine screening maar eveneens voor de therapeutische opvolging van aandoeningen zoals rheumatoide arthritis, myocard infarct en tuberculose.

De meerderheid van de acute en chronische infecties, neoplasieën en degeneratieve aandoeningen worden geassocieerd met stijgingen in de concentratie van de acute fase eiwitten.

Verhoogde waarden:

  • Een verhoogde concentratie aan acute fase eiwitten (haptoglobine, C-reactief proteïne, fibrinogeen, ceruloplasmiden en gammaglobulinen) veroorzaakt een stijging van de ESR.
  • De ESR stijgt eveneens bij anemie en vanaf de derde maand in de zwangerschap, maar normaliseert 3 weken na de bevalling.
  • De ESR wordt beïnvloed door leeftijd, geslacht, menstruele cyclus en geneesmiddelen.

Verlaagde waarden:

  • Verlaagde waarden worden gevonden bij polycythemie, hypofibrinogenemie, hartinsufficiëntie, levernecrose en morfologische afwijkingen van de erythrocyten zoals poikilocytose, sferocytose en sikkelcellen.

Wat moet ik nog meer weten?

Naast de BSE wordt tegenwoordig ook vaak de hoeveelheid C-reactief proteïne (CRP) in bloed gemeten. Dit eiwit wordt aangemaakt bij ontstekingen en infecties. De CRP-test blijkt veel sneller te reageren op infecties dan de bezinkingssnelheid. Bovendien wordt CRP minder beïnvloed door storende factoren, waardoor veranderingen in de CRP nadrukkelijker aan een verbetering of verslechtering van een infectie of ontsteking kunnen worden toegeschreven.