MRI/PSA, de screening van de toekomst?

Screening op prostaatkanker door bepaling van de serum-PSA-spiegel (met lagere limietspiegels dan bij een klassieke screening) plus een MRI en uitvoering van een gerichte biopsie enkel en alleen als de MRI verdacht is, zou het rendement van de screening duidelijk kunnen verbeteren (hoger diagnostisch percentage) en zou de nadelige effecten van screening (overdiagnostiek) kunnen verminderen.

Verkennende studie

Dankzij de aanwinsten in de beeldvormingstechnieken kunnen we nu significante prostaatkankers waarschijnlijk beter diagnosticeren. Zweedse onderzoekers hebben een studie uitgevoerd met nieuwe MRI-technieken (combinatie van multiparametrische 3T-MRI, T2-MRI en diffusion tensor MRI met injectie van contrast en gerichte biopsies) in combinatie met klassieke technieken om de efficiëntie ervan te verbeteren. In Madrid werden de resultaten gepresenteerd van een preliminaire, verkennende studie die werd uitgevoerd om uit te maken of het zin heeft om een grootschalige studie op touw te zetten die dan zou moeten nagaan of een combinatie van MRI, meting van de PSA-spiegel en gerichte biopsies de verhouding tussen de gunstige en negatieve effecten van screening kan verbeteren.

De studie van Göteborg
De studie van Göteborg is het Zweedse onderdeel van de ambitieuze Europese studie ERSPC (European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer), de grootste gerandomiseerde studie van screening op prostaatkanker die ooit werd uitgevoerd. De studie werd in 2014 gepubliceerd en toont aan dat screening van mannen van 55-69 jaar door bepaling van de PSA-spiegel de sterfte aan prostaatkanker significant verlaagt.

Een vrij eenvoudig studieprotocol
De onderzoekers hebben voor deze verkennende studie 384 patiënten geselecteerd uit de laatste reeks van de studie van Göteborg. Ze hebben 124 patiënten van gemiddeld 69,5 jaar met een PSA-spiegel ≥ 1,8 ng/ml gevraagd om een MRI te laten uitvoeren. Bij de patiënten met verdachte beelden bij MRI en/of een PSA-spiegel ≥ 3 ng/ml werden systematische biopsies uitgevoerd: zowel volgens de standaardmethode (tien willekeurig afgenomen monsters) als gerichte biopsies (bij patiënten met een positieve MRI), waarbij de monsters werden afgenomen in de bij MRI verdachte zones. Alle biopsies werden uitgevoerd zonder dat de onderzoekers op de hoogte waren van de resultaten van de MRI. De studie heeft het aantal significante prostaatkankers en het aantal biopsies dat moest worden uitgevoerd om één geval van prostaatkanker te detecteren, vergeleken naargelang van de screeningstrategie: PSA ≥ 3 ng/ml met standaardbiopsies (SB), PSA ≥ 3 ng/ml met MRI en gerichte biopsies (TB) en PSA ≥ 1,8 ng/ml met MRI en gerichte biopsies.

Betere resultaten met MRI
In het totaal werden 28 prostaatkankers gediagnosticeerd dankzij biopsies uitgevoerd bij patiënten die – en dat moet toch worden benadrukt – al een intensieve screening hadden ondergaan (47% van de patiënten had al een prostaatbiopsie ondergaan). De efficiëntie van detectie van prostaatkanker bij patiënten met een PSA-gehalte ≥ 1,8 ng/ml en een verdachte MRI was significant beter dan met biopsies bij patiënten die alleen een PSA ≥ 3 ng/ml hadden (AUC 0,77 versus 0,58; p = 0,035). Bij MRI werden 7 prostaatkankers gemist, waarvan 5 met een gleasonscore van 3+3 en twee met een gleasonscore van 3+4.

Belangrijkste resultaten van de studie

Aantal in de 10e screeningronde (n = 384)

PSA ≥ 1,8 + MRI + TB PSA ≥ 3 + MRI + TB PSA ≥ 3 + SB

Percentage met een MRI-indicatie

44,8% 19,8%

Percentage met een biopsie-indicatie

14,8% 6,5% 20,0%

Percentage detectie prostaatkanker (totaal)

6,9% 3,5% 5,2%
Detectiepercentage teken kanker (Epstein) 5,4% 3,5%

4,0%

NNB om één prostaatkanker te detecteren 2 2

4

Aantal MRI’s per biopsie die kon worden vermeden 3 3

Te volgen …

Gezien de resultaten van die verkennende studie hebben de Zweedse vorsers beslist om een grootschalige studie te starten bij 40 000 mannen. Als die studie de resultaten van de verkennende studie zou bevestigen, zou dat grondige invloed moeten hebben op de wijze van screening op prostaatkanker.
Dr. Christian Cottriau

Referentie :
Grenabo-Bergdahl A et al. ‘Role of magnetic resonance imaging in prostate cancer screening; results from a pilot study within the Gothenburg randomized screening trial’. Abstract #760, gepresenteerd op het EAU 2015, Madrid.

 

Bron: www.actuamedica.be/